Mitolojide Kadın Tanrıçalar / Turabi SALTIK

Mitolojide Kadın Tanrıçalar

Toplumların destanları ortak özellikler taşır. Aralarında benzerlikler vardır. Kırgızlara ait Manas Destanı, İranlıların Şehname, Türklerin Dede Korkut, Kürtlerin Memi Alan, İskitlerin Alper-Tunga, Yunanlıların İlyada-Homeros, Çerkeslerin Nart Destanları gibi yeryüzü halklarının destanları birbirlerinden etkilenmiş ve ortak özellikler almıştır.

Destanlarda kadın kahramanların tümünün özellikleri, insana değer veren, insanı büyüten, yücelten öğeler olarak öne çıkmıştır. Kötülük yapan, insanlara ve doğaya zarar verenler ise dışlanılmıştır. Destan kahramanlarından Tanrıçalar genelkikle bilge kişilerdir. Halkı koruyup yol göstermişlerdir. Buluşlarıyla yaratıcı olmuşlardır.

Sosyolojik olarak anaerkil ilişkileri yaşayan insanlık tarihi, tarihin özelliklerine göre kadına roller biçmişti. Mitolojide kadın kahramanlar ya Koca-Ana ya Bereket-Ana ya da Tanrıça-Ana’ydı. Bu Koca-Anaların ortak özellikleri vardı. Bazı Koca-Analar üstelik kahraman olan bu çocuklarına aşıktı. Koca-Anaların çocukları babasız doğmuştu.

Bu Koca-Anaların üçlü bir özelliği vardı:

1- Tanrıça;
2- Bakire;
3-Kahraman Oğul sahibi.

Anadolu’da Cybela Ana, bakireydi. Babasız oğlu hem de aşığı Attis’ti. Babil ülkesinin Koca-Ana’sı İştar Ana’ydı. O da bakireydi ve babasız doğan oğlu Demmuzi aynı zamanda sevgilisiydi. Mısır ülkesinin Koca-Ana’sı İsis’ti. Onun da bir oğlu vardı ve babasız dünyaya gelmişti. Babasız oğlu Osiris aynı zamanda aşığıydı. Batı ve Güney Anadolu Koca-Ana’sı Artemis de bakireydi. Babasız oğlu ve aynı zamanda sevgilisi Adonis’ti. Batı Ege’nin Koca-Anası Meryem Ana’ydı, o da bakireydi; babasız doğan oğlu Hz. İsa’ydı. İyonya’da, Efes’te Artemis Meryem’e dönüşmüştü. Artemis Ana’nın özellikleri Meryem’e verilmişti. Hititlerin Ana’sı Hepat Ana‘dır. Sümerlerin Ana’sı Nansuri, babasız oğlu Gılgamış’tır. Kuzey Kafkas Nartlarının Ana’sı Seteney‘dir. Babasız oğlu Sosrikua’dır.

Anaerkil toplum ilişkilerinin egemen olduğu süreçte mitolojideki kadın kahramanların hemen tümü, kavmin önderi, başkanı, yol göstereniydiler. Güzellikte, bilgelikte, bakire oluşlarıyla, topluluğa erdemliliği ve doğrumasıyla da gizemliliği sunmuşlardı. Anaydılar. Fakat babasız oğul dünyaya getirmişlerdi. Bu oğul hem tanrıçaların sevgilisi hem de giderek yardımcıydılar. Aynı zamanda bakire olan bu tanrıçalar toplumunun kurtarıcısıydılar. Ne zaman ki ataerkil süreç başladı, bütün Ana Tanrıçaların yerini erkek tanrılar almaya başladı. Kadının gücü, erki, toplumu yönetmesi elinden alındı. Bu Tanrıça inançlarının sonu oldu.

 

Turabi SALTIK

Sitemizi Sosyal Medyada takip etmek istermisiniz?

%d blogcu bunu beğendi: